AI Act a aplikacja: co musisz oznaczyć, a czego nie?

Twoja aplikacja ma chatbot, który odpowiada użytkownikom. A może analizuje zdjęcia, generuje opisy lub pomaga tworzyć treści. Przez ostatnie dwa lata nikt nie pytał, czy użytkownik powinien wiedzieć, że korzysta ze sztucznej inteligencji. Teraz takie pytania wracają coraz częściej. Czy AI Act został przesunięty? Czy nowe obowiązki już obowiązują? Czy za brak oznaczeń o użyciu Ai w produkcie  grozi kara w wysokości 35 milionów euro? Czy jeśli moja aplikacja została napisana w asyście AI, muszę dać znać o tym użytkownikom?

W tym artykule wyjaśniamy, czym jest AI Act oraz które jego obowiązki dotyczą aplikacji mobilnych i webowych. Pokażemy, kiedy trzeba poinformować użytkownika o wykorzystaniu AI, kiedy należy oznaczyć wygenerowane treści, a kiedy nie trzeba robić nic.

Czym jest AI Act?

AI Act to unijne rozporządzenie regulujące sposób, w jaki systemy sztucznej inteligencji są udostępniane i wykorzystywane. Przepisy dzielą systemy AI według poziomu ryzyka, jakie mogą powodować.

Największe wymagania dotyczą systemów, które mogą wpływać na ważne decyzje dotyczące człowieka, na przykład rekrutacji, edukacji czy zdolności kredytowej. Terminy ich stosowania zostały przesunięte nowelizacją z lipca 2026 roku, przez co większość z nich zacznie obowiązywać dopiero 2 grudnia 2027 roku.

Nie oznacza to jednak, że wszystkie pozostałe aplikacje zostały objęte odroczeniem. Osobną kategorię stanowią obowiązki przejrzystości określone w art. 50 AI Act. Dotyczą one przede wszystkim tego, czy użytkownik wie, że:

• rozmawia z systemem AI,
• ogląda lub odsłuchuje treść wygenerowaną przez AI,
• ma do czynienia z analizą emocji lub danych biometrycznych,
• ogląda realistyczny materiał, który w rzeczywistości został wygenerowany lub zmieniony przez AI.

Obowiązki te zaczęły obowiązywać 2 sierpnia 2026 roku.

Czy kod aplikacji napisany ze wsparciem AI musi być oznaczony?

Nie. AI Act reguluje produkt (czyli to, co widzi i z czego korzysta użytkownik, a nie proces jego wytwarzania).  Sam fakt, że programista korzysta z narzędzi takich jak GitHub Copilot, Cursor czy z innych narzędzi AI-assisted coding, nie oznacza obowiązku dodawania specjalnej informacji w repozytorium ani oznaczania kodu jako wygenerowanego przez AI.  

Obowiązki z art. 50 dotyczą określonych sposobów wykorzystywania systemów AI, w szczególności interakcji z użytkownikiem oraz generowania lub istotnej zmiany treści, a nie samego sposobu, w jaki powstał kod. 

Czy art. 50 dotyczy Twojej aplikacji?

Obowiązki z art. 50 AI Act nie dotyczą automatycznie całej aplikacji. Ocenia się konkretne funkcje i rolę firmy, która z nich korzysta.

Dlatego przy każdej funkcji AI warto odpowiedzieć na dwa pytania:

1. Czy dana funkcja jest systemem AI?
2. Czy jesteśmy dostawcą tego systemu, czy tylko podmiotem stosującym go w swojej działalności?

Czy dana funkcja jest systemem AI?

W uproszczeniu można przyjąć, że system AI to taki, który  analizuje dane i na ich podstawie generuje wynik, którego nie określa wprost jedna, z góry ustalona reguła.

Przykład systemu AI:

• Użytkownik wpisuje pytanie do chatbota opartego na AI. Model analizuje otrzymane dane i generuje odpowiedź na podstawie tego, czego nauczył się wcześniej.
• Nikt nie napisał tej konkretnej odpowiedzi wcześniej. Dwie osoby zadające podobne pytania mogą otrzymać różne wyniki.
• Podobnie działają modele analizujące obrazy, generujące grafiki, tworzące dźwięk czy przygotowujące tekst.

Przykład zwykłej automatyzacja w aplikacji, nie będącą systemem AI

• Użytkownik zaznacza w formularzu opcję „reklamacja”, a aplikacja wyświetla informację o terminie rozpatrzenia.
• Komunikat został wcześniej przygotowany przez programistę i zapisany w kodzie. Za każdym razem aplikacja pokazuje tę samą treść.

Dostawca czy podmiot stosujący?

Art. 50 AI Act nakłada obowiązki zależnie od roli firmy.

Dostawca to firma, która udostępnia własny system AI użytkownikom. Jeśli np. tworzysz aplikację z chatbotem, musisz poinformować użytkownika, że rozmawia z AI, oraz zadbać o odpowiednie oznaczenie treści generowanych przez system.

Podmiot stosujący to firma, która korzysta z gotowego systemu AI w swojej działalności. Jeśli np. wykorzystujesz narzędzie, które szacuje wiek klientów na podstawie zdjęcia twarzy, musisz poinformować osoby poddawane takiej analizie. W przypadku deepfake’ów i niektórych treści dotyczących spraw publicznych mogą pojawić się również obowiązki ich oznaczania.

Różnica jest więc prosta: dostawca udostępnia system AI innym, a podmiot stosujący korzysta z niego na własne potrzeby.

Cztery sytuacje, w których trzeba oznaczyć użycie AI

1. Chatbot, asystent głosowy lub awatar

Jeśli użytkownik wchodzi w interakcję z systemem AI, powinien wiedzieć, że odpowiada mu program, a nie człowiek. Dotyczy to nie tylko chatbotów. Podobny obowiązek może pojawić się w przypadku:

• asystenta głosowego,
• awatara,
• wirtualnego konsultanta,
• postaci prowadzącej rozmowę z użytkownikiem.

W praktyce najczęściej wystarczy jasny komunikat w interfejsie, na przykład:

Rozmawiasz z asystentem AI.

Informacja powinna pojawić się najpóźniej przy pierwszej wymianie. Może mieć formę:

• komunikatu otwierającego rozmowę,
• stałej plakietki przy polu wpisywania wiadomości,
• komunikatu głosowego na początku sesji.

Sama ikona lub nazwa „asystent” może nie wystarczyć. Użytkownik powinien bez większych wątpliwości rozumieć, że ma do czynienia z AI.

W przypadku aplikacji dla dzieci, osób starszych, a także narzędzi udzielających porad zdrowotnych lub finansowych, komunikat może wymagać powtórzenia w trakcie korzystania z funkcji.

2. Generowanie lub istotna zmiana treści

Drugi obowiązek dotyczy dostawców systemów, które generują lub istotnie zmieniają:

• tekst,
• obraz,
• dźwięk,
• wideo.

Takie treści powinny zostać oznaczone w sposób możliwy do odczytania przez oprogramowanie. Oznaczenie zapisuje się w samym pliku albo wiąże z nim tak, żeby dało się ustalić, że materiał powstał z udziałem AI.

Sam napis „AI” umieszczony w rogu obrazka nie zastępuje takiego oznaczenia. Może zniknąć po przycięciu, konwersji lub dalszej edycji pliku.

Obowiązek dotyczy zarówno treści wygenerowanych od zera, jak i materiałów, które zostały istotnie zmienione.

Zmiana istotna czy nie?

Nie każda edycja treści oznacza obowiązek z art. 50. Poza zakresem pozostaje standardowa obróbka, która nie zmienia znaczenia materiału.

Przykłady:

tekst	obraz	dźwięk
– korekta pisowni i gramatyki – tłumaczenie – formatowanie tekstu,	– kadrowanie – korekta kolorów – rozjaśnianie i wyostrzanie – usuwanie efektu czerwonych oczu	– redukcja szumu – transkrypcja rozmowy

Jeśli narzędzie potrafi zarówno wygenerować obraz, jak i przyciąć istniejące zdjęcie, obowiązek może dotyczyć wyłącznie generowania obrazu. Samo kadrowanie nie musi go uruchamiać.

Jak wygląda oznaczanie w praktyce?

Techniczne oznaczenie może zostać zapisane w metadanych pliku albo wbudowane w jego treść, na przykład za pomocą niewidocznego znaku wodnego.

Metadane są łatwiejsze do odczytania, ale mogą zostać usunięte podczas konwersji pliku. Znak wodny może być bardziej odporny na część zmian, ale również wymaga odpowiedniej implementacji.

Samo dodanie oznaczenia to jednak nie wszystko. Dostawca powinien również udostępnić narzędzie pozwalające sprawdzić, czy dana treść została wygenerowana lub zmieniona przez AI.

Warto sprawdzić, czy takie oznaczenia dodaje już dostawca wykorzystywanego modelu. Może to ograniczyć zakres prac po stronie zespołu, ale nie zwalnia firmy z odpowiedzialności za sprawdzenie zgodności rozwiązania.

Należy też upewnić się, że sposób zapisywania, przesyłania i konwertowania plików w aplikacji nie usuwa oznaczeń.

3. Analiza emocji i danych biometrycznych

Trzeci obowiązek dotyczy podmiotów stosujących systemy, które:

• wnioskują o emocjach na podstawie twarzy lub głosu,
• przypisują osoby do kategorii na podstawie danych biometrycznych.

W praktyce może chodzić o rozpoznawanie, czy ktoś jest zadowolony, zdenerwowany lub znudzony. Przepis może również obejmować szacowanie wieku lub płci na podstawie zdjęcia twarzy.

Przykładowo, sama wizualizacja produktu na zdjęciu użytkownika nie musi wymagać dodatkowego komunikatu. Jeśli jednak system analizuje przy okazji wiek lub płeć użytkownika, aby dobrać rozmiar albo rekomendacje, może powstać obowiązek poinformowania go, że taka funkcja działa.

W tym przypadku komunikat nie musi szczegółowo wyjaśniać sposobu działania systemu. Wystarczy poinformować użytkownika o jego zastosowaniu.

4. Deepfake i realistyczne materiały marketingowe

Ostatni obowiązek dotyczy treści, które wyglądają na prawdziwe, choć zostały wygenerowane lub zmienione przez AI.

W aplikacjach może pojawić się na przykład wtedy, gdy system tworzy:

• realistyczny wizerunek człowieka,
• zdjęcie produktu, który w rzeczywistości nie istnieje w przedstawionej formie,
• materiał wideo lub audio imitujący prawdziwe zdarzenie.

Taki materiał powinien zostać odpowiednio oznaczony w sposób widoczny lub słyszalny.

Obowiązek może dotyczyć również marketingu firmy, nawet jeśli sama aplikacja nie zawiera funkcji AI. Jeśli do kampanii reklamowej zostanie wygenerowany realistyczny obraz człowieka lub produktu, trzeba ocenić, czy wymaga on oznaczenia.

Nie każda treść reklamowa podlega jednak temu obowiązkowi. Zwykły opis produktu lub tekst marketingowy nie musi być oznaczany tylko dlatego, że został przygotowany z pomocą AI.

Co w przypadku niejednoznacznych funkcji?

Nie każdą funkcję da się ocenić na podstawie jednej prostej listy.

Przykładem może być filtr upiększający:

• drobna korekta kolorów zwykle pozostaje poza zakresem,
• zmiana sylwetki może wymagać oznaczenia,
• wygładzenie cery może zależeć od konkretnego efektu.

Podobnie wygląda sytuacja z chatbotem, którego sztuczne pochodzenie może być oczywiste dla jednej grupy użytkowników, ale nie dla innej.

W takich przypadkach warto:

1. opisać działanie funkcji,
2. ustalić, czy zmienia ona znaczenie lub odbiór treści,
3. określić, kto jest dostawcą lub podmiotem stosującym,
4. zapisać uzasadnienie przyjętej decyzji.

Nie chodzi o to, aby każda funkcja otrzymała rozbudowaną analizę prawną. Krótka dokumentacja decyzji może jednak pomóc wyjaśnić, dlaczego dana funkcja została uznana za objętą obowiązkiem albo wyłączoną z jego zakresu.

Co AI Act oznacza dla zespołu produktowego i developerskiego?

W praktyce obowiązki z art. 50 można podzielić na dwie grupy.

Zmiany w UX/UI

W przypadku chatbotów, asystentów i awatarów konieczne może być dodanie:

• komunikatu przy pierwszym kontakcie,
• stałej etykiety przy funkcji AI,
• informacji głosowej,
• dodatkowych komunikatów w szczególnych przypadkach.

To elementy, które najlepiej uwzględnić już na etapie projektowania interfejsu.

Zmiany w kodzie i obsłudze plików

Więcej pracy może wymagać oznaczanie generowanych treści.

Zespół powinien sprawdzić:

• jakie pliki generuje aplikacja,
• czy korzysta z modeli, które dodają oznaczenia,
• czy oznaczenia są zachowywane podczas zapisu i przesyłania,
• czy konwersja formatów ich nie usuwa,
• czy użytkownik lub zewnętrzne narzędzie może zweryfikować pochodzenie pliku.

Warto uwzględnić te zadania w backlogu, szczególnie jeśli aplikacja generuje obrazy, dźwięk lub wideo.

Terminy i kary

Najważniejsze daty wskazane w materiale źródłowym to:

Data	Co zaczyna obowiązywać
2 sierpnia 2026	Obowiązki przejrzystości z art. 50
2 grudnia 2026	Koniec okresu przejściowego dla wybranych systemów generatywnych obecnych wcześniej na rynku
2 grudnia 2027	Wymogi dotyczące systemów wysokiego ryzyka
2 sierpnia 2028	Wymogi dotyczące AI wbudowanej w wyroby medyczne i inne regulowane produkty

W przypadku naruszenia obowiązków z art. 50 przewidziano wysokie kary finansowe. Ich maksymalna wysokość nie oznacza jednak automatycznej stawki za każde naruszenie. Przy ustalaniu kary znaczenie mają między innymi:

• waga naruszenia,
• czas jego trwania,
• umyślność działania,
• charakter konkretnego przypadku.

Kwota 35 milionów euro, często pojawiająca się w nagłówkach, odnosi się do innej kategorii naruszeń – zakazanych praktyk określonych w art. 5 AI Act. Nie jest to automatyczna kara za brak informacji przy chatbocie  lub brak oznaczenia pojedynczego pliku.

Checklista: od czego zacząć?

Jeśli rozwijasz aplikację wykorzystującą AI, zacznij od krótkiego przeglądu funkcji.

1. Spisz wszystkie funkcje wykorzystujące AI – także te mniej oczywiste, jak moderacja, wyszukiwanie czy analiza obrazów.
2. Przy każdej funkcji ustal, czy jesteś dostawcą, czy podmiotem stosującym.
3. Sprawdź, czy funkcja wchodzi w interakcję z użytkownikiem.
4. Ustal, czy generuje lub istotnie zmienia tekst, obraz, dźwięk albo wideo.
5. Sprawdź, czy analizuje emocje lub dane biometryczne.
6. Oceń, czy tworzone materiały mogą wyglądać jak prawdziwe.
7. Zweryfikuj, jakie oznaczenia zapewnia dostawca modelu.
8. Sprawdź, czy aplikacja zachowuje oznaczenia podczas zapisu i przesyłania plików.
9. Dodaj wymagane komunikaty do UX/UI.
10. Zaplanuj techniczne oznaczanie treści w backlogu.

Podsumowanie

AI Act nie wymaga przebudowy każdej aplikacji. Obowiązki zależą od wykorzystywanych funkcji AI i roli firmy. W praktyce mogą obejmować informowanie użytkowników o interakcji z chatbotem, oznaczanie treści generowanych lub istotnie zmienianych przez AI, a także komunikowanie wykorzystania funkcji analizujących emocje i dane biometryczne czy oznaczanie realistycznych materiałów wygenerowanych przez AI.

Samo korzystanie z AI przy tworzeniu kodu nie wymaga jego oznaczania. Najlepiej przeanalizować każdą funkcję osobno i określić, czy podlega obowiązkom z art. 50.

Źródła

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1689 z dnia 13 czerwca 2024 r. w sprawie ustanowienia zharmonizowanych przepisów dotyczących sztucznej inteligencji (akt w sprawie sztucznej inteligencji)
Dz. Urz. UE L, 2024/1689 z 12.7.2024
http://data.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj
W artykule korzystaliśmy z art. 3 pkt 1, 3, 4, 39, 40 i 60, art. 5, art. 6, art. 50 oraz art. 99.

Rozporządzenie (UE) 2026/1744 (Digital Omnibus on AI)
Dz. Urz. UE z 24.7.2026, obowiązuje od 27.7.2026
Zmienia terminy stosowania przepisów o systemach wysokiego ryzyka i wprowadza okres przejściowy dla oznaczania treści generowanych.

Wytyczne Komisji Europejskiej w sprawie stosowania obowiązków przejrzystości dla niektórych systemów AI na podstawie art. 50 rozporządzenia (UE) 2024/1689
C(2026) 5054 final, Bruksela, 20.7.2026

Kodeks postępowania w sprawie przejrzystości treści generowanych przez AI
Opracowany w procesie prowadzonym przez Biuro ds. AI, oceniony przez Komisję jako adekwatny w rozumieniu art. 50 ust. 7 AI Act.

Materiał ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Stan prawny na dzień publikacji. W konkretnych przypadkach ocena może wyglądać inaczej, a wiążącej wykładni przepisów unijnych dokonuje wyłącznie Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej.